W czasach późnego cesarstwa państwo utrzymywało własnych gladiatorów, gladiatores fiscales lub Ceasariani. Za przykładem Rzymu również prowincje utrzymywały skoszarowanych g; którzy odgrywali nieraz ważną rolę w buntach niewolników (np. powstanie Spartakusa); byli również używani przez niektórych cesarzy jako regularni żołnierze w czasie wojny domowej. gladius łac. krótki obosieczny miecz, przejęty przez Rzymian prawdopodobnie od Celtów, służył wojskom pieszym do walki wręcz. Noszono go w pochwie, vaglna, przyczepionej do pasa, balteus, z lewej strony. Oprócz miecza rzymskiego używano również miecza hiszpańskiego, g. Hispaniensis, który noszono w pochwie przy pasie z prawej strony. W egzekucjach zaczęto również zamiast topora, securis, używać miecza, gladius, gdy chodziło o ukaranie śmiercią żołnierzy za zdradę lub zabójstwo. Prawo karania przez ścięcie, ius gladii, przysługiwało namiestnikom jedynie w prowincjach cesarskich.
Tags: glodiatorzy