W czasach późnego cesarstwa państwo utrzymywało własnych gladiatorów, gladiatores fiscales lub Ceasariani. Za przykładem Rzymu również prowincje utrzymywały skoszarowanych g; którzy odgrywali nieraz ważną rolę w buntach niewolników (np. powstanie Spartakusa); byli również używani przez niektórych cesarzy jako regularni żołnierze w czasie wojny domowej. gladius łac. krótki obosieczny miecz, przejęty przez Rzymian prawdopodobnie od Celtów, służył wojskom pieszym do walki wręcz. Noszono go w pochwie, vaglna, przyczepionej do pasa, balteus, z lewej strony. Oprócz miecza rzymskiego używano również miecza hiszpańskiego, g. Hispaniensis, który noszono w pochwie przy pasie z prawej strony. W egzekucjach zaczęto również zamiast topora, securis, używać miecza, gladius, gdy chodziło o ukaranie śmiercią żołnierzy za zdradę lub zabójstwo. Prawo karania przez ścięcie, ius gladii, przysługiwało namiestnikom jedynie w prowincjach cesarskich.
Archive for the ‘z encyklopedii’ Category
Achajowie
02.12
Achajowie (gr. Achajój) jedno z głównych plemion greckich, które na przełomie III i II tysiąclecia zajęło Tesalię, podbijając miejscowych Pelazgów. Za swego herosa-eponima uważali oni Achajosa. W poł. XVIII w. p.n.e. A. podbijają Kretę, która jednak podnosi się z upadku i dopiero w r. 1400 ulega drugiemu najazdowi i ostatecznemu podbojowi achajskiemu. Również w n tysiącleciu p.n.e. A. podbijają Peloponez i tworzą w Argolidzie ośrodek kultury mykeńskiej, z miastem Mykenami jako stolicą władców mykeńskich. W tworzeniu tej kultury niemałą rolę odegrali artyści i rzemieślnicy kreteńscy, których A. przywieźli ze sobą z Krety po podboju tej wyspy. Dlatego kultura mykeńska rozwijała się pod silnym wpływem kultury minojskiej (zob. egejska kultura), zachowując jednak pewne cechy odrębne, zwłaszcza cechy surowości i siły, w odróżnieniu od wyrafinowanej i subtelnej kul-’ tury kreteńskiej. W przeciwieństwie do panujących na morzu i czujących się bezpiecznie na wyspie Kreteńczyków A. wznoszą potężne zamki warowne jako zabezpieczenie przed najazdem z północy i buntem podbitej ludności.